Chính sách dân số, việc bảo vệ và giáo dục người chưa thành niên, quyền để lại và hưởng di sản đều gắn trực tiếp với cuộc sống của mỗi gia đình. Nắm rõ các quy định trong những lĩnh vực này giúp người dân xã Bác Ái Tây thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ và chủ động phòng ngừa tranh chấp.

Chăm lo dân số gắn với sức khỏe và hạnh phúc gia đình

Luật Dân số số 113/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, trừ một số chính sách có thời điểm áp dụng riêng. Luật chú trọng duy trì mức sinh thay thế, giảm mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số.

Nam, nữ nên chủ động tìm hiểu dịch vụ tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn. Phụ nữ mang thai và gia đình có trẻ sơ sinh nên tiếp cận dịch vụ sàng lọc theo hướng dẫn của cơ sở y tế. Con trai và con gái cần được yêu thương, chăm sóc và tạo điều kiện học tập bình đẳng.

Pháp luật nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức. Việc thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi cũng bị cấm, trừ trường hợp phục vụ chẩn đoán, điều trị bệnh liên quan đến giới tính theo quy định của Bộ trưởng Bộ Y tế. Mỗi gia đình cần xóa bỏ tư tưởng trọng nam hơn nữ, đồng thời quan tâm chăm sóc người cao tuổi và chủ động chuẩn bị về sức khỏe, tài chính cho tuổi già.

Khi sinh con thứ hai, lao động nữ được nghỉ thai sản 07 tháng, lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con thứ hai, nếu đáp ứng điều kiện hưởng theo pháp luật về bảo hiểm xã hội và Nghị định số 168/2026/NĐ-CP.

Nghị định số 168/2026/NĐ-CP quy định mức hỗ trợ tối thiểu 2.000.000 đồng cho phụ nữ khi sinh con thuộc ba nhóm đối tượng. Phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người được áp dụng từ ngày 01/7/2026. Phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế và phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi được áp dụng từ ngày 01/01/2027. Người đồng thời thuộc nhiều nhóm nêu trên chỉ được hưởng một mức hỗ trợ.

Người dân cần phân biệt nhóm “dân tộc thiểu số rất ít người” với nhóm dân tộc thiểu số nói chung. Khi tìm hiểu quyền lợi, nên liên hệ UBND xã hoặc cơ quan chuyên môn để được hướng dẫn đúng đối tượng, điều kiện và thời điểm áp dụng.

Tạo cơ hội để người chưa thành niên sửa chữa sai lầm

Luật Tư pháp người chưa thành niên có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, đặt trọng tâm vào giáo dục, giúp người chưa thành niên nhận thức sai lầm, sửa chữa hành vi và tái hòa nhập cộng đồng. Việc xử lý phải phù hợp với độ tuổi, mức độ trưởng thành và hoàn cảnh của các em, đồng thời bảo đảm sự nghiêm minh của pháp luật.

Một nội dung đáng chú ý là 12 biện pháp xử lý chuyển hướng, gồm 11 biện pháp tại cộng đồng và biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng. Trong những trường hợp đủ điều kiện, cơ quan có thẩm quyền xem xét áp dụng các biện pháp như khiển trách, xin lỗi bị hại, bồi thường thiệt hại, tham gia chương trình học tập, dạy nghề hoặc tư vấn tâm lý. Người được áp dụng vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quyết định có thẩm quyền.

Luật cũng quy định thủ tục tố tụng thân thiện đối với người chưa thành niên, bao gồm cả người bị buộc tội, bị hại và người làm chứng. Việc bảo vệ bí mật đời tư, có sự tham gia của người đại diện và hỗ trợ phù hợp giúp hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực đến các em trong quá trình giải quyết vụ việc.

Gia đình và nhà trường cần thường xuyên lắng nghe, quan tâm việc học tập, các mối quan hệ và những thay đổi trong tâm lý của trẻ. Khi phát hiện dấu hiệu bị xâm hại, bị lôi kéo hoặc có hành vi vi phạm, cần phối hợp sớm với cơ quan chức năng. Với những em đã mắc sai lầm, sự hướng dẫn và cơ hội tiếp tục học tập, học nghề sẽ giúp các em sửa đổi, tránh mặc cảm và tái phạm.

Thanh thiếu niên cần chủ động tránh xa hành vi bạo lực, không làm theo lời rủ rê vi phạm pháp luật. Nếu bị đe dọa, bị xâm hại hoặc gặp tình huống vượt khả năng xử lý, hãy báo cho cha mẹ, thầy cô hay cơ quan chức năng để được hỗ trợ kịp thời.

Hiểu đúng quyền thừa kế để hạn chế tranh chấp

Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định cá nhân có quyền lập di chúc và hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật. Di sản gồm tài sản riêng của người chết và phần của họ trong tài sản chung với người khác.

Tài sản riêng của người vợ khi qua đời không mặc nhiên thuộc toàn bộ về người chồng mà phải được phân chia theo quy định về thừa kế.

Di chúc hợp pháp phải được lập khi người lập minh mẫn, sáng suốt, tự nguyện. Nội dung không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội và hình thức phải đúng quy định. Di chúc bằng văn bản không công chứng, chứng thực vẫn có thể hợp pháp nếu đủ điều kiện luật định. Riêng người không biết chữ hoặc bị hạn chế về thể chất phải có người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.

Khi không có di chúc, di chúc không hợp pháp hoặc thuộc trường hợp luật định khác, di sản được chia theo pháp luật. Hàng thừa kế thứ nhất gồm vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ và con nuôi của người chết. Những người cùng hàng được hưởng phần bằng nhau, không phân biệt con trai hay con gái.

Pháp luật còn bảo vệ một số người thừa kế không phụ thuộc nội dung di chúc. Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng và con thành niên không có khả năng lao động được bảo đảm phần di sản bằng hai phần ba suất thừa kế theo pháp luật nếu không được cho hưởng hoặc được cho hưởng ít hơn mức đó. Quy định này không áp dụng với người từ chối nhận di sản hoặc không có quyền hưởng di sản theo các trường hợp luật định.

Mỗi gia đình nên giữ gìn giấy tờ về tài sản, quan hệ nhân thân và tìm đến tổ chức hành nghề công chứng hoặc cơ quan có thẩm quyền khi cần hướng dẫn. Tránh tự ý phân chia tài sản khi chưa xác định đầy đủ quyền, nghĩa vụ của những người liên quan.

Người dân xã Bác Ái Tây hãy chủ động tìm hiểu pháp luật từ nguồn chính thống và chia sẻ những quy định thiết thực với người thân. Hiểu đúng, thực hiện đúng pháp luật giúp bảo vệ quyền lợi của mỗi người, giữ gìn tình cảm gia đình và sự đoàn kết trong cộng đồng.