Kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng - Tấm gương yêu nước, tận tụy vì dân, vì nước (01/10/1876 - 01/10/2026)

Kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng là dịp để ôn lại cuộc đời, sự nghiệp và những cống hiến của một chí sĩ yêu nước tiêu biểu, người đã dành trọn đời đấu tranh cho độc lập dân tộc, tự do và hạnh phúc của Nhân dân. Tấm gương về lòng yêu nước, khí tiết, tinh thần học tập và trách nhiệm phụng sự Tổ quốc của Cụ tiếp tục có ý nghĩa giáo dục sâu sắc đối với các thế hệ hôm nay.

Một đời kiên trì đấu tranh vì dân, vì nước

Cụ Huỳnh Thúc Kháng sinh ngày 01/10/1876 tại làng Thạnh Bình, tổng Tiên Giang Thượng, huyện Hà Đông, phủ Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam, nay là xã Thạnh Bình, thành phố Đà Nẵng. Từ nhỏ, Cụ nổi tiếng thông minh, ham học và sớm nuôi chí hướng lớn. Năm 1900, Cụ đỗ Giải nguyên kỳ thi Hương; năm 1904 đỗ Tiến sĩ. Tuy đỗ đạt cao, Cụ không ra làm quan mà lựa chọn tham gia các hoạt động yêu nước, tìm con đường canh tân, cứu dân, cứu nước.

Cùng với Phan Châu Trinh và Trần Quý Cáp, cụ Huỳnh Thúc Kháng trở thành một trong những nhân vật tiêu biểu của phong trào Duy Tân ở Trung Kỳ. Cụ tích cực vận động nâng cao dân trí, chấn hưng dân khí, phát triển dân sinh; khuyến khích học chữ Quốc ngữ, mở trường tân học, phát triển thương nghiệp và sản xuất. Trong tư tưởng của Cụ, việc học phải thiết thực, gắn với phát triển kinh tế và cải thiện đời sống Nhân dân.

Năm 1908, Cụ bị thực dân Pháp bắt và đày ra Côn Đảo. Trong suốt 13 năm bị giam cầm, từ năm 1908 đến năm 1921, dù chịu nhiều gian khổ, Cụ vẫn giữ vững khí tiết, ý chí đấu tranh và lòng yêu nước. Cụ tiếp tục tự học, nghiên cứu sách báo, sáng tác văn thơ, trao đổi với những người cùng chí hướng, nuôi dưỡng khát vọng giành lại độc lập cho dân tộc.

Được trả tự do năm 1921, Cụ trở về quê hương và tiếp tục hoạt động yêu nước. Năm 1926, Cụ được bầu làm dân biểu và giữ chức Viện trưởng Viện Dân biểu Trung Kỳ. Trên diễn đàn nghị trường, Cụ thẳng thắn đấu tranh bảo vệ quyền lợi Nhân dân, phản đối những chính sách cai trị bất công. Nhận rõ những giới hạn của Viện Dân biểu và sự can thiệp của chính quyền thực dân, Cụ từ chức năm 1928.

Dùng báo chí bảo vệ quyền lợi Nhân dân

Năm 1927, cụ Huỳnh Thúc Kháng sáng lập báo Tiếng Dân tại Huế, làm Chủ nhiệm kiêm chủ bút. Số báo đầu tiên ra ngày 10/8/1927. Trong 16 năm hoạt động, đến khi bị đình bản năm 1943, báo đã xuất bản 1.766 số, trở thành diễn đàn phản ánh đời sống, đấu tranh chống bất công và cổ vũ tinh thần dân tộc.

Qua báo Tiếng Dân, Cụ lên tiếng trước tình trạng áp bức, bóc lột; phản ánh những vấn đề thiết thân về thuế khóa, ruộng đất, đời sống của nông dân và người lao động. Cụ coi trọng việc điều tra, xác minh thông tin, giữ thái độ trung thực và kiên định bảo vệ những điều đã được kiểm chứng, dù phải chịu sức ép của chính quyền thực dân.

Hoạt động báo chí của Cụ còn thể hiện trách nhiệm đối với chủ quyền quốc gia. Từ năm 1938, trên báo Tiếng Dân, Cụ sử dụng tư liệu lịch sử để khẳng định Hoàng Sa thuộc Việt Nam. Những đóng góp trên lĩnh vực báo chí, văn học và sử học thể hiện hình ảnh một trí thức có trách nhiệm với Nhân dân, với đất nước và với các thế hệ mai sau.

Góp sức xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, trân trọng tài năng, đức độ và uy tín của cụ Huỳnh Thúc Kháng, Chủ tịch Hồ Chí Minh mời Cụ tham gia Chính phủ. Tại kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa I ngày 02/3/1946, Cụ được giới thiệu giữ chức Bộ trưởng Bộ Nội vụ trong Chính phủ Liên hiệp kháng chiến.

Trong hoàn cảnh chính quyền cách mạng còn non trẻ, Cụ đã góp phần tổ chức, củng cố bộ máy hành chính, bảo đảm an ninh, trật tự và phối hợp hoạt động giữa các cơ quan nhà nước. Tháng 5/1946, Cụ được bầu làm Hội trưởng Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam, góp phần tập hợp các lực lượng yêu nước, mở rộng khối đại đoàn kết dân tộc.

Khi Chủ tịch Hồ Chí Minh sang Pháp năm 1946, Cụ được giao trọng trách Quyền Chủ tịch nước. Với bản lĩnh, kinh nghiệm và tinh thần trách nhiệm, Cụ cùng Chính phủ giải quyết nhiều công việc quan trọng, bảo vệ chính quyền cách mạng, giữ vững lợi ích quốc gia, dân tộc theo phương châm “Dĩ bất biến, ứng vạn biến”.

Cuối năm 1946, dù tuổi cao, sức yếu, Cụ vẫn nhận nhiệm vụ làm Đặc phái viên của Chính phủ đi kinh lý miền Trung, tuyên truyền đường lối kháng chiến, kiến quốc và động viên đồng bào, chiến sĩ. Ngày 21/4/1947, Cụ qua đời tại Quảng Ngãi khi đang thực hiện nhiệm vụ. Theo tâm nguyện của Cụ, Nhân dân an táng Cụ trên núi Thiên Ấn.

Ghi nhận những công lao, cống hiến đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc, ngày 27/12/2012, Chủ tịch nước đã truy tặng cụ Huỳnh Thúc Kháng Huân chương Sao Vàng.

Học tập tấm gương của Cụ bằng những việc làm cụ thể

Cuộc đời cụ Huỳnh Thúc Kháng để lại những bài học về lòng yêu nước, thương dân; sự trung thực, liêm chính; bản lĩnh trước khó khăn và tinh thần đặt lợi ích của Tổ quốc, Nhân dân lên trên lợi ích cá nhân. Ở bất cứ hoàn cảnh, cương vị nào, Cụ cũng kiên trì học tập, giữ vững khí tiết và tận tụy với nhiệm vụ được giao.

Đối với cán bộ, đảng viên, học tập tấm gương của Cụ cần thể hiện bằng việc tu dưỡng đạo đức, nói đi đôi với làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; gần dân, trọng dân, lắng nghe và giải quyết kịp thời những nguyện vọng chính đáng của Nhân dân. Đồng thời, kiên quyết đấu tranh với tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và những biểu hiện xa rời quần chúng.

Đối với thế hệ trẻ, đó là ý thức tìm hiểu lịch sử, trân trọng truyền thống dân tộc, chủ động học tập, rèn luyện kỹ năng, làm chủ khoa học, công nghệ và nuôi dưỡng khát vọng cống hiến. Đối với mỗi người dân, đó là tinh thần đoàn kết, tự lực, sống có trách nhiệm và đóng góp bằng những việc làm phù hợp với khả năng của mình.

Tại xã Bác Ái Tây, việc học tập tấm gương cụ Huỳnh Thúc Kháng có thể gắn với nâng cao trách nhiệm phục vụ Nhân dân, cải cách hành chính, chăm lo an sinh xã hội, khuyến khích học tập và phát huy tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc. Mỗi hành động thiết thực trong công việc, học tập và đời sống đều góp phần xây dựng quê hương ngày càng phát triển.

Kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng, mỗi cán bộ, đảng viên và người dân cùng ôn lại, trân trọng và phát huy những giá trị Cụ để lại; biến lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và ý chí vươn lên thành hành động cụ thể, góp sức xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

File đề cương tuyên truyền: e_cuong_tuyen_truyen_150_nam_Ngay_sinh_cu_Huynh_Thuc_Khang.pdf